नवी दिल्ली: २०२६ च्या विधानसभा निवडणुकांचा रणसंग्राम आता शेवटच्या टप्प्यात आला आहे. पश्चिम बंगाल, तमिळनाडू, केरळ आणि आसाम या राज्यांमध्ये मतदान प्रक्रिया पूर्ण झाली असून, आता सर्वांच्या नजरा ४ मे २०२६ रोजी होणाऱ्या निकालांकडे लागल्या आहेत. विविध वृत्तवाहिन्या आणि संस्थांच्या एक्झिट पोल्स (Exit Polls) नुसार, काही राज्यांत सत्तापालटाचे वारे वाहत आहेत, तर काही ठिकाणी सत्ताधाऱ्यांनी आपली पकड घट्ट केल्याचे दिसत आहे.
या लेखात आपण या चारही राज्यांचे एक्झिट पोल्स, महत्त्वाचे मुद्दे आणि गेल्या १० वर्षांचा राजकीय इतिहास सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
१. पश्चिम बंगाल: ‘दीदी’ की ‘दादा’? अटीतटीची लढत
पश्चिम बंगालमध्ये पुन्हा एकदा तृणमूल काँग्रेस (TMC) आणि भाजप यांच्यात थेट सामना आहे.
- एक्झिट पोलचा अंदाज: अनेक पोल्सनी बंगालमध्ये त्रिशंकू अवस्था किंवा भाजपला थोडी आघाडी दर्शवली आहे. भाजपला १४५-१६० जागा मिळतील असा अंदाज आहे, तर ममता बॅनर्जी यांच्या TMC ला १३०-१४५ जागा मिळण्याची शक्यता आहे.
- गेल्या १० वर्षांचा इतिहास:
- २०११: ममता बॅनर्जी यांनी ३४ वर्षांची डाव्यांची सत्ता उलथवून लावली.
- २०१६: TMC ने २११ जागा जिंकून आपली सत्ता अधिक मजबूत केली.
- २०२१: भाजपने जोरदार ताकद लावूनही TMC ने २१३ जागांसह दणदणीत विजय मिळवला.
- मुख्य मुद्दे: यावेळी संदेशखाली प्रकरण, भ्रष्टाचाराचे आरोप आणि केंद्राची ‘लक्ष्मी भंडार’ सारख्या योजनांशी तुलना हे मुद्दे महत्त्वाचे ठरले.
२. तमिळनाडू: द्रविडी राजकारणात नवीन वळण
तमिळनाडूमध्ये एम. के. स्टालिन यांच्या नेतृत्वाखालील DMK पुन्हा सत्तेत येईल असा अंदाज बहुतांश पोल्सनी वर्तवला आहे.
- एक्झिट पोलचा अंदाज: DMK आघाडीला १३०-१४५ जागा मिळण्याची शक्यता आहे. AIADMK आघाडीला ७०-८५ जागा मिळू शकतात. मात्र, यावेळी अभिनेता विजय यांचा पक्ष ‘टीव्हीके’ (TVK) १५-२५ जागा जिंकून ‘किंगमेकर’ ठरू शकतो.
- गेल्या १० वर्षांचा इतिहास:
- २०१६: जयललिता यांच्या नेतृत्वाखाली AIADMK ने सलग दुसऱ्यांदा सत्ता मिळवून इतिहास घडवला.
- २०२१: जयललिता आणि करुणानिधी यांच्या निधनानंतर झालेल्या पहिल्या निवडणुकीत DMK ने १५९ जागा जिंकून १० वर्षांनंतर सत्ता मिळवली.
- मुख्य मुद्दे: अंमली पदार्थांचा मुद्दा, राज्य-केंद्र संबंध आणि सुपरस्टार विजय यांची राजकीय एन्ट्री हे मुख्य मुद्दे राहिले.
३. केरळ: ‘सत्तापालटाची परंपरा’ पुन्हा परतणार?
केरळमध्ये दर पाच वर्षांनी सत्ता बदलण्याची जुनी परंपरा आहे, जी २०२१ मध्ये डाव्यांनी (LDF) मोडीत काढली होती.
- एक्झिट पोलचा अंदाज: यावेळी एक्झिट पोल्स काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील UDF ला झुकते माप देत आहेत. UDF ला ७५-८५ जागा, तर सत्ताधारी LDF ला ५५-६५ जागा मिळण्याचा अंदाज आहे. भाजपला ३ ते ५ जागा मिळू शकतात.
- गेल्या १० वर्षांचा इतिहास:
- २०१६: पिनराई विजयन यांच्या नेतृत्वाखाली LDF ने ९१ जागा जिंकून सत्ता मिळवली.
- २०२१: केरळच्या इतिहासात ४० वर्षांनंतर पहिल्यांदाच सत्ताधारी पक्ष (LDF) पुन्हा निवडून आला आणि विजयन यांनी ९९ जागांसह विजय मिळवला.
- मुख्य मुद्दे: भ्रष्टाचारविरोधी लाट, महागाई आणि तरुणांच्या नोकऱ्यांचे प्रश्न हे यावेळचे कळीचे मुद्दे आहेत.
४. आसाम: भाजपची हॅट्ट्रिक होणार?
ईशान्येकडील महत्त्वाच्या आसाम राज्यात भाजप आपली सत्ता टिकवून ठेवण्याची चिन्हे आहेत.
- एक्झिट पोलचा अंदाज: भाजपच्या नेतृत्वाखालील NDA ला ८५-९५ जागा मिळतील असा अंदाज आहे, तर काँग्रेस आघाडीला २५-३५ जागा मिळण्याची शक्यता आहे.
- गेल्या १० वर्षांचा इतिहास:
- २०१६: भाजपने पहिल्यांदाच आसाममध्ये सत्ता मिळवली, सर्बानंद सोनोवाल मुख्यमंत्री झाले.
- २०२१: भाजपने ७५ जागा जिंकून सत्ता राखली आणि हिमंता बिस्वा सरमा मुख्यमंत्री झाले.
- मुख्य मुद्दे: नॅशनल रजिस्टर ऑफ सिटीझन्स (NRC), घुसखोरीचा प्रश्न आणि गेल्या ५ वर्षांतील विकासकामे हे भाजपचे जमेचे बाजू ठरले आहेत.
निष्कर्ष:
४ मे २०२६ रोजी सकाळी ८ वाजता मतमोजणीला सुरुवात होईल. एक्झिट पोल्सचे अंदाज अनेकदा खरे ठरतात, पण बंगाल आणि केरळमध्ये यावेळी मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.