चंद्रपूर : राष्ट्रीय लोक अदालती आपले प्रलंबित न्यायालयीन खटले वर्षानुवर्षे चालवून वेळ आणि पैसा खर्च करण्यापेक्षा, सामंजस्याने वाद मिटवून जीवनात शांतता मिळवण्याची सुवर्णसंधी चंद्रपूरकरांना चालून आली आहे.
राष्ट्रीय व राज्य विधी सेवा प्राधिकरणाच्या निर्देशानुसार आणि जिल्हा व सत्र न्यायाधीश एस. एस. भीष्म यांच्या मार्गदर्शनाखाली, येत्या ९ मे २०२६ रोजी संपूर्ण चंद्रपूर जिल्ह्यात भव्य ‘राष्ट्रीय लोक अदालती’चे आयोजन करण्यात आले आहे.
🚩 ‘लोक न्यायालय’ – सर्वसामान्यांसाठी वरदान राष्ट्रीय लोक अदालत
न्यायालयाच्या पायऱ्या चढताना होणारा मनस्ताप, वकिलांची फी आणि तारखांचा पडणारा फेरा यातून सुटका हवी असेल, तर ‘लोक न्यायालय’ हा सर्वोत्तम पर्याय आहे. “झटपट निकाल आणि कायमचा समोपचार” हे या अदालतीचे मुख्य वैशिष्ट्य आहे. येथे होणाऱ्या तडजोडीला दिवाणी न्यायालयाच्या हुकूमनाम्याइतकेच कायदेशीर महत्त्व असते, ज्यामुळे भविष्यात त्या वादावर पुन्हा अपील करता येत नाही.
🔍 कोणती प्रकरणे मिटवता येतील?
या लोक अदालतीमध्ये केवळ न्यायालयात सुरू असलेलीच नाही, तर न्यायालयात जाण्यापूर्वीची (Pre-litigation) प्रकरणेही ठेवता येतात. यामध्ये प्रामुख्याने:
- आर्थिक वाद: बँकेची कर्ज वसुली, धनादेश अनादर (कलम १३८), वीज बिले आणि पाणीपट्टी वाद.
- कौटुंबिक व नागरी वाद: घरमालक-भाडेकरू वाद, कामगार कायद्याखालील प्रकरणे आणि कौटुंबिक वाद (विवाह-विच्छेदन वगळून).
- अपघात व भूसंपादन: मोटार वाहन अपघात नुकसान भरपाई आणि जमीन अधिग्रहणाचे अर्ज.
- फौजदारी: तडजोड करण्यायोग्य (Compoundable) फौजदारी गुन्हे.
💰 लोक अदालतीचे फायदे काय?
वेळ आणि पैशांची बचत: कोर्टाच्या फेऱ्या वाचतात आणि वकिलांवरील खर्च कमी होतो. २. परस्पर संमतीने निकाल: येथे कुणीही हरत नाही आणि कुणीही जिंकत नाही; तर दोन्ही पक्ष समाधानी होऊन बाहेर पडतात. ३. कोर्ट फी परत: जर प्रलंबित खटला लोक अदालतीत मिटला, तर नियमानुसार भरलेली कोर्ट फी परत मिळण्याची तरतूद आहे. ४. कटुता संपते: अनेक वर्षांचे कौटुंबिक किंवा शेजारील वाद मिटल्यामुळे समाजात सलोखा निर्माण होतो.
लोक अदालतीसाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
“लोक अदालतीमध्ये आपले प्रकरण निकाली काढण्यासाठी खालील कागदपत्रे सोबत असणे आवश्यक आहे:
- प्रलंबित खटल्यासाठी: न्यायालयाचा केस नंबर (Case Number) आणि खटल्याची कागदपत्रे.
- बँक कर्ज प्रकरणासाठी: बँकेचे नोटीस पत्र, कर्ज खाते क्रमांक आणि आधार कार्ड.
- अपघात विम्यासाठी: एफआयआर (FIR) प्रत, विम्याचे कागदपत्र आणि वैद्यकीय बिले.
- ओळखपत्र: आधार कार्ड, पॅन कार्ड किंवा मतदार ओळखपत्र.”
लोक अदालतीची कार्यपद्धती (Procedure)
“अनेक नागरिकांना प्रश्न पडतो की प्रक्रिया कशी असते? तर ही प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे: १. नोटीस: सर्वप्रथम संबंधित पक्षकारांना न्यायालयामार्फत किंवा विधी सेवा प्राधिकरणाकडून नोटीस पाठवली जाते. २. चर्चा: दोन्ही पक्षकार आणि त्यांचे वकील (असल्यास) पॅनेल जजसमोर एकत्र बसतात. ३. तडजोड: कायदेशीर बाबींचा विचार करून दोन्ही पक्षांना मान्य होईल असा सुवर्णमध्य काढला जातो. ४. निर्णय: तडजोड झाल्यास तात्काळ निवाडा (Award) दिला जातो, जो अंतिम असतो.”
कोणती प्रकरणे लोक अदालतीत घेता येत नाहीत?
“हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, सर्वच गुन्हे लोक अदालतीत मिटवता येत नाहीत. ज्या गुन्ह्यांमध्ये तडजोड कायद्याने निषिद्ध आहे (Non-compoundable offences) किंवा जे अत्यंत गंभीर स्वरूपाचे फौजदारी गुन्हे आहेत, अशा प्रकरणांवर लोक अदालतीत सुनावणी होऊ शकत नाही.”
📞 सहभागासाठी कोणाशी संपर्क साधाल?
चंद्रपूर जिल्हा मुख्यालय तसेच जिल्ह्यातील सर्व तालुका न्यायालयांमध्ये हे आयोजन एकाच वेळी होणार आहे. ज्या नागरिकांना आपली प्रकरणे या लोक अदालतीत ठेवायची आहेत, त्यांनी तातडीने संबंधित न्यायालयात किंवा जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरण, चंद्रपूर येथे संपर्क साधावा.
- हेल्पलाईन क्रमांक: 07172-271679
- कार्यालयीन मोबाईल: 8591903934
जिल्हा न्यायाधीश एस. एस. भीष्म यांचे आवाहन: “न्यायालयीन वादात अडकून राहण्यापेक्षा चर्चेने मार्ग काढणे केव्हाही चांगले. या सुवर्णसंधीचा लाभ घेऊन आपले प्रलंबित वाद कायमचे मिटवा आणि तणावमुक्त आयुष्य जगा.”
आपल्या प्रकरणाची नोंदणी आजच करा आणि न्यायाच्या दिशेने एक पाऊल टाका!
हे देखील वाचा
महाराष्ट्र सोलर वीज शुल्क 2026: सोलर धारकांना बसणार २१% मोठा झटका
पोस्ट ऑफिस योजना 2026 संपूर्ण माहिती मराठी |PPF, NSC, SCSS, MIS, KVP – 8.2% व्याज मिळवा
Janganana
